Rozen zelf vermeerderen – zo doet u dat

Rozen zelf vermeerderen is niet moeilijk

Vroeg of laat krijgen veel liefhebbers van rozen de wens om de koningin der bloemen zelf te vermeerderen. De redenen zijn divers; niet zelden is er geen andere mogelijkheid om aan een exemplaar te komen van een ras dat al vele jaren bij vrienden, kennissen of buren groeit. Soms wil men ook een ‘back-up’ van een eigen, zeer zeldzame of niet meer aangeboden roos.

Professioneel worden rozen in rozenkwekerijen vrijwel altijd geoculeerd, dat wil zeggen geënt. Voor de hobbytuinier is dat meestal te omslachtig, en er zijn eenvoudiger wegen die met minder moeite tot het doel leiden. Ook al kunt u bij ons heel veel verschillende rozen kopen , we verklappen ze u graag. In essentie zijn er deze vier mogelijkheden om rozen te vermeerderen:

Rozen vermeerderen door stekken

Bijna alle planten laten zich ook vermeerderen, dus ook rozen door stekken. Afhankelijk van het ras wortelen ze verschillend goed en snel. Vooral bodembedekkers onder de rozen en rimpelrozen (Rugosa) worden ook professioneel via stekken vermeerderd. Deze vorm van vermeerdering is vegetatief, er ontstaan nieuwe planten van hetzelfde ras met dezelfde eigenschappen als dit ras. Een roos die uit een stek is gekweekt, noemt men wortelecht.

Wat u hiervoor nodig hebt:

een rozenplant met goed uitgerijpte, vorig jaar gevormde scheuten
zaaigrond, bij voorkeur steriel
een schaal, potten of een voorbereide plek in de tuin of kas
indien mogelijk een afdekking of een kleine plastic tunnel
een scherpe rozenschaar
water, een glas of meerdere glazen
optioneel stekpoeder / wortelhormonen
6-8 weken geduld

Het juiste moment voor rozenstekken

Met stekken hebt u het meeste succes in de vroege zomer, wanneer de rozen voor het eerst bloeien of net uitgebloeid zijn. Maar ook later in het jaar is het een poging waard.

De zaaigrond voorbereiden

Voordat de rozenstekken worden gesneden, moet u de zaaigrond aanbrengen in de schaal, de potten of de schaduwrijke plek in de tuin waarin ze worden gestoken. Deze moet een gelijkmatige diepte van circa 8 cm of meer hebben en licht worden aangedrukt.

Zo wordt de rozenstek gesneden en ontbladerd

Een stek moet ongeveer de lengte van een potlood hebben en zowel boven als onder enkele millimeters boven een bladoksel uitsteken. Bij de vers gesneden stekken worden nu alle bladeren behalve de bovenste verwijderd. Vervolgens worden de vers gesneden stekken in water gezet. Als u van meerdere rozenrassen stekken maakt, moeten deze nu worden geëtiketteerd of apart van elkaar worden behandeld.

De stekken in de zaaigrond steken

De vers gesneden stekken worden nu na elkaar, ras voor ras, in de zaaigrond gestoken. Ze mogen elkaar niet raken en moeten zo diep zitten dat de bovenste bladeren enkele cm boven de grond staan. Daarna wordt de grond met een sproeifles bevochtigd. Als de stekken niet in een kas staan en u de mogelijkheid hebt een plastic kap, een plastic tunnel of een soortgelijke afdekking aan te brengen, moet u dat doen.

Tot de rozenstekken zijn beworteld

De volgende weken hoeft u alleen maar te zorgen dat de stekken vochtig genoeg zijn en voldoende luchtcirculatie hebben. Verder moet u ze met rust laten en er niet aan trekken of wiebelen. Dat zou de ontstaande fijne haarwortels kunnen beschadigen en het succes van de stekvermeerdering in gevaar brengen.

De bewortelde stekken verspenen

Na 6-8 weken moeten uw stekken uit de bladoksels nieuwe uitlopers laten zien. Dat is het juiste moment om ze uit de zaaigrond te halen. De kleine minirozen moeten, nadat ze voorzichtig zijn uitgenomen, al goed gestructureerd beworteld zijn. Nu komen ze in kleine potten of meteen op de definitieve plek en worden daar individueel verder verzorgd. Naast een goede watervoorziening moeten ze in het eerste jaar worden beschaduwd en tegen wind worden beschermd.

Rozen enten

Het enten of oculeren van rozen is een vegetatieve vermeerdering waarbij uit de moederplant losgemaakte ogen in de wortelhals van een onderstam worden ingebracht. In het daaropvolgende jaar wordt de wildstam (de wilde onderstam) boven de entplaats afgezet, en uit het ingebrachte oog loopt de geënte roos uit. In de herfst van het volgende jaar is de geënte roos klaar en kan hij worden verplant, of als wortelnaakte roos worden gerooid en verkocht, of als containerroos verder worden gekweekt.

Kun je rozen met een aardappel vermeerderen ?

Ook al ziet men op internet steeds weer verbazingwekkende video’s, het lukt meestal niet om rozen in een aardappel te vermeerderen. De stek in de knol gaat meestal rotten, en het enige wat uitloopt is de aardappel.

Kun je een afgesneden roos planten ?

Een roos die is afgesneden, bijvoorbeeld uit een boeket bloemen, kun je planten en proberen te laten wortelen. Daarvoor moet de bloem of knop vlak boven een blad worden afgesneden; de verdere werkwijze is als bij het vermeerderen van rozen via een stek.

Wat zijn wortelechte rozen ?

Wortelechte rozen zijn rozen waarvan de wortel van hetzelfde ras is als de rest van de plant. Ze zijn vermeerderd via een stek, takstek, afleggers of door zaaien. In tegenstelling tot geënte rozen is er dus geen wildrozenonderstam gebruikt om een plant van het gewenste ras te verkrijgen. Op wortelechte rozen kunnen zich dus ook geen wildscheuten vormen.

Wortelecht vermeerderde rozen veroorzaken in de tuin vaak problemen door hun bijna ongeremde groei in de breedte. Dit komt vooral door heel veel worteluitlopers die vaak moeilijk te beheersen zijn. Rosa rugosa wordt vanwege dit gedrag zelfs als invasieve soort aangemerkt. Omdat dit in openbaar groen en bij vlakke beplantingen gewenst is, worden vooral bodembedekkende rozen en rassen die graag voor compensatiegebieden worden gebruikt heel goedkoop via stekken wortelecht vermeerderd.

In de huistuin raden we nog steeds aan de voorkeur te geven aan geënte rozen. Die vormen niet zo snel worteluitlopers en zijn over het algemeen beter onder controle te houden dan een wortelechte roos.