Nederlands
Deutsch
English
Français
Dansk
Italiano
Español
Português
Een oude, gevestigde roos in 4 stappen verplaatsen
Oude, gevestigde rozen verplanten is met een zeker risico verbonden.
Er zijn echter altijd redenen om te verplaatsen. Of de rozenstruik zich op de oorspronkelijk geplande plek niet ontwikkelt zoals gehoopt, de kleurharmonie niet aan de wens voldoet, een tuingedeelte ingrijpend wordt heringericht of er zelfs een verhuizing op komst is.
Het verplanten van rozen moet in elk geval goed gepland worden. Het gevaar is te groot dat ze de verplaatsing naar een nieuwe plek niet overleven.
Ons voorbeeld is een doorbloeiende mosroos 'Salet' die na bijna 10 jaar wordt verplaatst. Wij hebben haar eind oktober 2018 verplant; de foto van de roos aan het einde van de handleiding is gemaakt op 1 september 2019.
Rozen verplanten: het juiste moment om te verplaatsen
Een roos is in groei vanaf de eerste uitloop in het late voorjaar tot soms ver in de herfst. Verplaatsen in deze vrij lange periode - dus vooral in de zomer - moet indien mogelijk worden vermeden.
Wanneer kun je een roos dan verplanten?
Voor het verplanten blijft dus een relatief kort tijdvenster over. Afhankelijk van het weer opent dit zich in de herfst van half oktober tot begin maart in het vroege voorjaar en wordt het ook nog onderbroken door bodemvorst.
Het beste jaargetijde om een roos te verplanten is de late herfst en de vroege winter. Dus de maanden aan het eind van het jaar voordat de grond bevroren is. Dan kan zich over de winter het bodemleven rond de wortels vestigen en kan de groei in het voorjaar direct beginnen.
1. De roos voorbereiden op de oude plek
Terwijl de roos nog op de huidige plek in de grond staat, worden de scheuten vóór het uitgraven alleen zover ingekort dat ze vervoerd kan worden.
Na het snoeien is het raadzaam de roos samen te binden. Daardoor is ze gemakkelijker uit te graven en te hanteren.
Is de struik zover voorbereid en is er genoeg ruimte om veilig te werken, dan wordt de roos uit de grond gegraven.
De opdracht is daarom zo veel mogelijk wortels te behouden en deze niet overmatig te beschadigen.
Wij herinneren ons: rozen zijn diepwortelaars. Het volstaat dus om op een afstand van 30 - 50 cm rond de roos in te steken. De roos kan daarbij licht naar de tegenovergestelde kant worden gekanteld, indien mogelijk door een tweede persoon.
Als bij het zetten van de verticale spadesteken rond de roos zeer veel wortels tevoorschijn komen en beschadigd raken, graaft u te dicht bij de wortelstok en moet u de cirkel groter nemen en opnieuw beginnen.
Als de struik rondom vrij staat, moet het mogelijk zijn om door de hele struik te kantelen de hoofdwortels die de diepte in gaan te zien. Deze moeten zo diep mogelijk worden doorgestoken. Deze vaak dikke wortels mogen zo mogelijk niet bot worden beschadigd en niet worden gescheurd.
Meerdere flinke steken met een scherpe spade vanaf verschillende kanten leiden tot het doel.
Is de plant vrij, dan kan ze naar de nieuwe plek worden vervoerd. Moet er een langere afstand worden afgelegd, dan moet de kluit worden natgemaakt en zo nodig verpakt of gebonden.
2. De nieuwe plek voorbereiden
Het plantgat op de nieuwe plek moet groot genoeg zijn om de behouden wortelmassa van de te verplaatsen roos op te nemen en rondom en naar beneden genoeg ruimte voor de grond te laten.
Als u de plek hebt voorbereid voordat u de oude roos uitgroef en blijkt dat de wortelkluit groter is dan verwacht, moet u nog een keer de spade ter hand nemen.
Als u van mening bent dat het nieuwe gat groot genoeg is, kan de roos ter controle erin worden gezet. Er moet aan alle kanten - ook naar beneden - voldoende ruimte zijn; 20 cm is eerder weinig, maar als het niet anders kan voldoende.
Let er vooral op dat u de roos met de gewenste plantdiepte in de grond krijgt. De enting mag in geen geval erboven staan, beter is enkele cm onder de rand van het gat.
De uitgegraven grond van het nieuwe plantgat mengt u nu met losse plantgrond en, indien gewenst, bodemactivator. Dat kan een flinke hoeveelheid zijn; een kruiwagen is een geschikte mengbak.
3. De roos weer planten
Als alles zover is voorbereid, is het zover - de roos kan weer worden geplant.
Eerst moet u echter uw aandacht nog aan het wortelstelsel besteden. De dikke hoofdwortels worden licht aangesneden, de fijne haarwortels worden zo veel mogelijk behouden en niet opnieuw gesneden.
Op de bodem van het gat vult u in meerdere stappen zoveel plantgrond bij tot de gewenste plantdiepte is bereikt. Ter controle kan de plant meerdere keren erin gezet en er weer uitgehaald worden.
Is dat bereikt, dan worden de randen aangevuld; de stok moet uiteindelijk in het midden en zo recht mogelijk zelf blijven staan. Meerdere keren aanstampen met de voeten is mogelijk en raadzaam. De nieuwe grond moet niet te vast, maar ook niet te los zijn.
4. Nawerk - terugsnoeien en water geven
Het zweetdrijvende verplaatsen van de roos is afgerond en er blijven nog enkele laatste werkzaamheden.
Als dat nog niet is gebeurd, snoeit u nu de bovengrondse scheuten bij. Uiteindelijk blijft er aanzienlijk minder staan dan na een voorjaarssnoei - dus maximaal een derde van de oorspronkelijke hoogte. Daarbij moet niet alleen de lengte maar ook het aantal hoofdscheuten - voor zover er voldoende zijn - worden verminderd. Oud dood hout wordt meteen verwijderd en natuurlijk speelt ook de vorm een rol. In totaal moet een uitgedund maar harmonieus beeld ontstaan.
Door deze vrij radicale snoei wordt ervoor gezorgd dat de roos haar krachten eerst richt op de vorming van nieuwe wortels. Blijven er te veel en te lange scheuten staan, dan is de plant aan het begin van het groeiseizoen te veel bezig die te bedienen.
Omdat de wortels door het uitgraven en doorsteken sterk zijn aangetast, kan ze deze taak anders mogelijk niet meteen vervullen en 'geeft ze het op' of kwijnt ze. Durf te snoeien is in deze situatie echt op zijn plaats.
Tot slot en bij droogte ook in de komende dagen moet er nog goed en grondig water worden gegeven. Wij raden aan meteen ook een gietrand te vormen voor de verdere standtijd.
Als in de nabije toekomst al vorst te verwachten is, kunt u de roos ook meteen winterklaar maken en aanaarden en afdekken.
Rozen verplanten: na het verplaatsen
Gefeliciteerd, uw oude, gevestigde roos staat nu op haar nieuwe plek en er rest niets anders dan te wachten tot de nieuwe uitloop.
Als u in de herfst hebt verplant, is bij langere droge perioden en tijdens kaalvorst af en toe water geven aan te raden.
Bij de beginnende nieuwe uitloop staat een eerste controle op het programma. Die kan na het verplaatsen iets later dan gewoonlijk komen en een zenuwslopend wachten met zich meebrengen. Zijn enkele of meerdere scheuten teruggevroren, dan snijdt u die natuurlijk terug tot in het gezonde hout.
Als de roos tegen de verwachting in zelfs in mei nog niet uitloopt, moet u met een schaar of mes controleren of de scheuten van binnen nog groen of volledig verdroogd zijn. Zijn ze droog, snoei dan stapsgewijs terug tot er weer leven te zien is - zo nodig tot op de grond. Geef daarna blijvend goed water; ook als er niet veel meer over is, is de kans goed dat er uit de enting of uit scheuten in de grond nog ogen uitlopen. Als u toch een roos die nog in groei stond hebt verplant en ze na enkele dagen de bladeren laat hangen: dat is tot op zekere hoogte normaal; zorg dat ze genoeg water heeft en kort eventueel verder in.
Wij wensen u 'veel succes', sterke zenuwen en een even perfect resultaat als bij onze roos rechts,
Familie Schmid
