Clematis in een kuip

Clematis voelen zich eigenlijk het best thuis als ze vrij worden aangeplant - het zijn immers klimplanten. Voor de tuinier met balkon of dakterras is het echter prettig dat clematis een ongelooflijk veelzijdige groep vormt, waarvan ook veel rassen in een plantenbak gedijen.

1. Het juiste ras voor de kuip

In principe - mits de kuip geschikt is - zouden alle clematisrassen zich daarin thuis voelen. Realistisch gezien gaat het echter vooral om vaste clematis, om hybriden die meer als struik dan als klimmer groeien, en om de rijk bloeiende Italiaanse clematis (Cl. viticella), die ook in een kuip uitbundig bloeien. Het houden van een bergclematis in een pot zou een grotere uitdaging zijn, zowel voor het vat zelf als voor de verzorging en de winterbescherming.

Zo hebt u enkele tientallen rassen voor de kuip om uit te kiezen; bij de rassen die wij bijzonder geschikt vinden, hebben we de bijbehorende informatie in de rasbeschrijving opgenomen. In het algemeen geldt: al doende leert men, maar kies alstublieft niet zonder goede reden de grootste rassen uit de verschillende groepen - bijvoorbeeld als u een extreem grote pot hebt.

2. De passende kuip vinden

De kuip moet groot genoeg zijn, zowel voor het gekozen ras als voor het aantal planten, als u meerdere clematis samen wilt planten.

Bij clematis komt het niet zozeer op de vorm van de pot aan; de passende potmaat bepaalt u aan de hand van het volume, minstens 20 liter. Voor minder sterk groeiende vaste clematis zijn ook kleinere potten met minder aarde mogelijk.

Een ander belangrijk punt is de waterafvoer. Clematis haten natte voeten en reageren daarop met verminderde groei, plotseling verwelken en andere onaangename verschijnselen. De kuip moet dus voldoende grote afvoergaten hebben. Daarboven komt een drainagelaag van stenen, kiezels, potscherven of iets dergelijks.

3. Meerdere clematis in dezelfde pot

Aantrekkelijke combinaties van meerdere clematis, of van clematis en rozen, zijn mogelijk. Als er een roos bij zit, moet de plantenbak bovendien een passende hoogte hebben.

Verder kunt u als grove richtlijn ongeveer 10 liter per clematisplant aanhouden.

4. Klimhulpen voor clematis in een kuip

Behalve laag blijvende, zelfdragende vaste clematis moet de plant ook in een kuip ergens steun kunnen vinden.

Een mogelijkheid is het gebruik van bestaande structuren buiten de kuip. Dat kunnen hekken, muren, bestaande wandroosters of andere planten zijn. De kuip wordt dan gewoon op een geschikte plek neergezet.

Bij vrijstaande opstelling moet een klimhulp in de kuip worden geplaatst. Het eenvoudigst is een piramide van drie bamboestokken in de aarde te verankeren. Maar ook kleinere obeliskachtige constructies van metaal kunnen - voor zover ze in de kuip passen - daarin worden bevestigd.

Creatieve tuiniers met handige vingers hebben hier al de verbazingwekkendste creaties voortgebracht - als u er een kent, ontvangen wij graag een e-mail met een foto.

In elk geval is het belangrijk dat de steun stabiel genoeg is voor de te verwachten groei van de clematis en eventuele andere klimplanten die erlangs groeien - ook onder belasting tijdens een zomeronweer of na hevige regenval.

4. De clematis in de kuip laten overwinteren

Anders dan planten in de border zijn planten in potten in de winter aan zwaardere belasting blootgesteld. De aarde in de pot bevriest sneller, waardoor onder omstandigheden het complete wortelstelsel aan zeer lage temperaturen wordt blootgesteld.

Een zinvolle winterbescherming kan eruit bestaan de kuip in te pakken met een voldoende luchtlaag. Vaak wordt de pot ook op een plaat piepschuim gezet, zodat de kou van onderaf minder goed kan binnendringen.

Een andere maatregel is de standplaats van de kuip in de wintermaanden te veranderen. Daarbij moet de combinatie van zon, kou en mogelijk wind (= kaalvorst) worden vermeden. Tuinhuisjes, beschutte hoeken van het huis, onverwarmde garages of gewoon beschutte hoekjes in de tuin of op het terras bieden zich in de koude jaargetijde aan.

Als het niet mogelijk is de kuip met de clematis in de winter ergens anders neer te zetten, kunt u ook schaduw geven, bijvoorbeeld met winterfleece, bamboematten of iets dergelijks.

Tijdens zeer lange, droge en tegelijk koude perioden (oostenwind met bikkelharde vorst) moet u af en toe ook wat water geven - zelfs als de aarde bevroren is.

5. Zorgen voor voldoende voedingsstoffen

Juist omdat een plant in een gesloten vat niet over zo veel voedingsbronnen uit de open grond beschikt, is de bemesting van de kuipclematis van bijzonder belang.

6. Het vocht in de gaten houden

Vanwege het beperkte aardevolume in de pot zult u vaker moeten water geven dan in de rest van de tuin. Houd uw clematis op balkon en terras daarom in de gaten; gebrek aan water signaleren ze heel snel door wat slap ogende bladeren en bloemen.

Tijdens de zomervakantie moet iemand zich verantwoordelijk voelen voor uw planten - ook als u deze taak aan een beregeningscomputer hebt overgedragen.

Te veel vocht vinden clematis niet prettig; stilstaand water moet worden vermeden. Het functioneren van de waterafvoer moet daarom regelmatig worden gecontroleerd, en uiterlijk wanneer er problemen zichtbaar worden.

7. De clematis in de kuip planten

Hoe u de clematis oppot en waar u daarbij op moet letten, leest u hier.

8. Snoeien in de kuip

Hier zijn geen verschillen met vrij aangeplante clematis. Op een aparte pagina vindt u hoe clematis worden gesnoeid. Vroegbloeiende hybriden profiteren in deze situatie echter bijzonder van een zomersnoei, die de tweede bloeiperiode bevordert.

9. Een verandering van omgeving

Na meerdere jaren in hetzelfde vat, of wanneer de clematis niet meer groeit of bloeit, is het raadzaam de situatie te heroverwegen.

Echte wonderen verricht een complete vervanging van het plantsubstraat in de herfst - of in elk geval buiten de groei- en bloeiperioden. Daarbij worden de clematiswortels bijna volledig van de oude aarde ontdaan, scherp aangesneden en met ongeveer 1/4 ingekort.

Soms houden clematis gewoon niet van de standplaats. Met verplaatsbare vaten hebt u geluk, en kunt u ze gewoon eens «om de hoek» zetten. Soms zijn andere lichtomstandigheden en een iets ander microklimaat al genoeg om van een kwijnende kuipplant een waar lust voor het oog te maken.

Een ander probleem kan zijn dat het gekozen ras toch niet zo geschikt blijkt voor het permanent houden in een pot als gehoopt. In dat geval helpt eigenlijk alleen de clematis de vrijheid te geven en in de eigen tuin of bij vrienden naar een passende plek uit te kijken.

Tip: De kuip hoeft geen permanente oplossing te zijn. Slimme tuiniers gebruiken de kuipcultuur ook bewust als tussenstation om de optimale plek voor de aanplant in de volle grond te vinden. Daarbij kan de kuip ook tot aan de rand worden ingegraven, wat de verzorging beperkt houdt maar toch een zekere mate van mobiliteit tijdens de bloei behoudt.

Hebt u vragen, suggesties of ervaringen met betrekking tot deze bijdrage?

Stuur ons gerust een e-mail naar info@schmid-gartenpflanzen.de